Déclinaisons latines

Les mots sont groupés dans les 5 déclinaisons en fonction du génitif qui leur est commun.

Les adjectifs se déclinent selon le même principe, et sont répartis en 2 classes.

Sommaire

Déclinaisons des noms :

1re déclinaison:

2e déclinaison:

Tableau des 1re et 2e déclinaisons
Cas culpa dominus ager puer templum
Nominatif singulier culpa dominus ager puer templum
Vocatif singulier culpa domine ager puer templum
Accusatif singulier culpam dominum agrum puerum templum
Génitif singulier culpæ domini agri pueri templi
Datif singulier culpæ domino agro puero templo
Ablatif singulier culpa domino agro puero templo
Nominatif pluriel culpæ domini agri pueri templa
Vocatif pluriel culpæ domini agri pueri templa
Accusatif pluriel culpas dominos agros pueros templa
Génitif pluriel culparum dominorum agrorum puerorum templorum
Datif pluriel culpis dominis agris pueris templis
Ablatif pluriel culpis dominis agris pueris templis

Remarques :

3e déclinaison:
La 3e déclinaison se décompose en deux groupes : les parisyllabiques (génitif pluriel en -ium) et les imparisyllabiques (génitif pluriel en -um), selon que le nominatif singulier a ou n'a pas le même nombre de syllabes que le génitif singulier. Cependant, il existe des faux imparisyllabiques, anciens parisyllabiques dont la dernière voyelle est tombée au nominatif singulier (ce sont les mots masculins ou féminins dont le radical du génitif se termine par deux consonnes, et les mots neutres finissant en -al et -ar), et des faux parisyllabiques (6 mots irréguliers). Dans tous les modèles, le vocatif singulier est identique au nominatif singulier, de même que l'accusatif singulier des mots neutres ; tous les autres cas se construisent sur le radical du génitif singulier.

Tableau de la 3e déclinaison
Cas civis mare consul corpus pater urbs animal febris
Nominatif singulier civis mare consul corpus pater urbs animal febris
Vocatif singulier civis mare consul corpus pater urbs animal febris
Accusatif singulier civem mare consulem corpus patrem urbem animal febrim
Génitif singulier civis maris consulis corporis patris urbis animalis febris
Datif singulier civi mari consuli corpori patri urbi animali febri
Ablatif singulier cive mari consule corpore patre urbe animali febri
Nominatif pluriel cives maria consules corpora patres urbes animalia febres
Vocatif pluriel cives maria consules corpora patres urbes animalia febres
Accusatif pluriel cives maria consules corpora patres urbes animalia febres
Génitif pluriel civium marium consulum corporum patrum urbium animalium febrium
Datif pluriel civibus maribus consulibus corporibus patribus urbibus animalibus febribus
Ablatif pluriel civibus maribus consulibus corporibus patribus urbibus animalibus febribus

Remarque :

4e déclinaison:

5e déclinaison:

Tableau des 4e et 5e déclinaisons
Cas manus cornu domus res
Nominatif singulier manus cornu domus res
Vocatif singulier manus cornu domus res
Accusatif singulier manum cornu domum rem
Génitif singulier manus cornus domus rei
Datif singulier manui cornui domui ou domo rei
Ablatif singulier manu cornu domo ou domu re
Nominatif pluriel manus cornua domus res
Vocatif pluriel manus cornua domus res
Accusatif pluriel manus cornua domus ou domos res
Génitif pluriel manuum cornuum domuum ou domorum rerum
Datif pluriel manibus cornibus domibus rebus
Ablatif pluriel manibus cornibus domibus rebus

Remarques :

Déclinaisons des adjectifs :

1re classe:
Les adjectifs de la 1re classe se forment avec les désinences des 1re et 2e déclinaisons.

Tableau de la 1re classe d'adjectifs
Cas M F N M F N M F N
Nom. sg. bonus bona bonum miser misera miserum pulcher pulchra pulchrum
Voc. sg. bone bona bonum miser misera miserum pulcher pulchra pulchrum
Acc. sg. bonum bonam bonum miserum miseram miserum pulchrum pulchram pulchrum
Gén. sg. boni bonæ boni miseri miseræ miseri pulchri pulchræ pulchri
Dat. sg. bono bonæ bono misero miseræ misero pulchro pulchræ pulchro
Abl. sg. bono bona bono misero misera misero pulchro pulchra pulchro
Nom. pl. boni bonæ bona miseri miseræ misera pulchri pulchræ pulchra
Voc. pl. boni bonæ bona miseri miseræ misera pulchri pulchræ pulchra
Acc. pl. bonos bonas bona miseros miseras misera pulchros pulchras pulchra
Gén. pl. bonorum bonarum bonorum miserorum miserarum miserorum pulchrorum pulchrarum pulchrorum
Dat. pl. bonis bonis bonis miseris miseris miseris pulchris pulchris pulchris
Abl. pl. bonis bonis bonis miseris miseris miseris pulchris pulchris pulchris

2e classe:
Les adjectifs de la 2e classe se forment avec les désinences de la 3e déclinaison. De même que dans celle-ci, le vocatif singulier est toujours identique au nominatif singulier, tous les autres cas se construisent sur le radical du génitif singulier, commun aux 3 genres.

Tableau de la 2e classe d'adjectifs
Cas M F N M/F N M/F N M/F N M/F N
Nom. sg. acer acris acre fortis forte prudens prudens audax audax vetus vetus
Voc. sg. acer acris acre fortis forte prudens prudens audax audax vetus vetus
Acc. sg. acrem acrem acre fortem forte prudentem prudens audacem audax veterem vetus
Gén. sg. acris acris acris fortis fortis prudentis prudentis audacis audacis veteris veteris
Dat. sg. acri acri acri forti forti prudenti prudenti audaci audaci veteri veteri
Abl. sg. acri acri acri forti forti prudente ou prudenti prudenti audaci audaci vetere vetere
Nom. pl. acres acres acria fortes fortia prudentes prudentia audaces audacia veteres vetera
Voc. pl. acres acres acria fortes fortia prudentes prudentia audaces audacia veteres vetera
Acc. pl. acres acres acria fortes fortia prudentes prudentia audaces audacia veteres vetera
Gén. pl. acrium acrium acrium fortium fortium prudentium prudentium audacium audacium veterum veterum
Dat. pl. acribus acribus acribus fortibus fortibus prudentibus prudentibus audacibus audacibus veteribus veteribus
Abl. pl. acribus acribus acribus fortibus fortibus prudentibus prudentibus audacibus audacibus veteribus veteribus

Remarques :

Déclinaisons des pronoms et adjectifs pronominaux

Les pronoms personnels ont une déclinaison qui leur est propre. Les autres pronoms adjectifs suivent une déclinaison appelée pronominale qui a le génitif singulier en -ius et le datif singulier en -i.

Pronoms personnels

Tableau des pronoms personnels
Nominatif Ego Tu 0 Nos Vos 0
Accusatif Me Te Se Nos Vos Se
Génitif Mei Tui Sui Nostri/Nostrum Vestri/vostrum Sui
Datif Mihi Tibi Sibi Nobis Vobis Sibi
Ablatif Me Te Se Nobis Vobis Sibi

Pronoms-adjectifs démonstratifs

Il existe six types de démonstratif :

See also: Déclinaisons latines, Ablatif, Accusatif, Cas, Datif, Déclinaison, Désinence, Génitif